សាសនាខ្លះចាត់ទុកថាមនុស្សមិនមែនជាម្ចាស់ជីវិតខ្លួនឯងទេ ប៉ុន្តែជីវិតជាសម្បត្តិរបស់ព្រះអាទិទេព គោលគំនិតនេះប្រទះឃើញជាទូទៅក្នុងសាសនាប្រភេទទេវនិយម ព្រះពុទ្ធសាសនាជាសាសនាប្រភេទមនុស្សនិយម ហេតុនោះ គោលគំនិតរបស់ព្រះពុទ្ធសាសនាភាគច្រើនទើបទាក់ទងនឹងមនុស្ស ក្នុងទស្សនៈព្រះពុទ្ធសាសនា មនុស្សជាខ្លួនរបស់ខ្លួនឯង ទោះល្អឬអាក្រក់ក៏ព្រោះខ្លួនឯង ការដែលមនុស្សអាចបង្គាប់បញ្ជាខ្លួនឯងឲ្យប្រព្រឹត្តទៅតាមវត្ថុបំណងដែលចង់បាន គឺ ការដែលមនុស្សជាម្ចាស់ជីវិតខ្លួនឯង ។ ជាការពិត ក្នុងកម្រិតសច្ចធម៌ ព្រះពុទ្ធសាសនាបង្រៀនរឿងអនត្តា ដែលមានន័យថា ក្នុងចក្រវាលនេះគ្មានអ្វីជារបស់អ្នកណាឡើយ អ្វី ៗប្រព្រឹត្តទៅយ៉ាងមានហេតុបច្ច័យ គោលអនត្តាបង្រៀនយើងថា ការដែលមនុស្សយល់ថាខ្លួនឯងជាម្ចាស់របស់រាងកាយនិងទ្រព្យសម្បត្តិក្រៅកាយចាត់ជាការយល់ខុស តាមសភាពពិត គ្មាននរណាជាម្ចាស់អ្វីទាំងអស់ អ្វី ៗទាំងអស់នេះយើងមិនអាចបង្គាប់បញ្ជាឲ្យប្រព្រឹត្តទៅតាមអ្វីដែលយើងប្រាថ្នាចង់បានទេ ប៉ុន្តែត្រូវសម្របសម្រួលទៅតាមស្ថានការណ៍និងបច្ច័យជ្រោមជ្រែងដែលយើងមិនអាចជ្រៀតជ្រែកបាន ក្នុងកម្រិតបរមត្ថ គ្មាននរណាជាម្ចាស់អ្វីទាំងអស់ ។
យ៉ាងណាក៏ដោយ តាមដែលពោលមកខាងលើស្ថិតក្នុងកម្រិតសច្ចធម៌(បរមត្ថ) ប៉ុន្តែអ្វីដែលយើងកំពុងតែបកស្រាយនៅខណៈនេះស្ថិតក្នុងកម្រិតសីលធម៌(សម្មតិ) ឬ កម្រិតសង្គម នៅក្នុងកម្រិតសង្គម ព្រះពុទ្ធសាសនាទទួលស្គាល់ថា យើងជាម្ចាស់ជីវិតរបស់យើង និងជាម្ចាស់ទ្រព្យសម្បត្តិក្រៅកាយដែលយើងមានសិទ្ធិគ្រប់គ្រងយ៉ាងស្របច្បាប់ នាយ ចែម ជាម្ចាស់ជីវិតរបស់គេ កាលបើ នាយ ចក់ បៀតបៀន នាយ ចែម, នាយ ចក់ ចាត់ទុកថា ធ្វើខុសព្រោះទៅល្មើសជីវិតអ្នកដទៃ នាយ ចែង ជាម្ចាស់ចម្ការមួយកន្លែង នាយ ចាន់ ទៅឆបោកយកចម្ការនោះមកជារបស់ខ្លួន នាយ ចាន់ ចាត់ទុកថាធ្វើខុសព្រោះទៅល្មើសទ្រព្យសម្បត្តិរបស់អ្នកដទៃ នេះឯង គឺ ការទទួលស្គាល់ថា យើងជាម្ចាស់ជីវិតយើងនិងជាម្ចាស់ទ្រព្យសម្បត្តិដែលយើងមានសិទ្ធិគ្រប់គ្រង ។
ចំណុចសំខាន់ គឺ ត្រូវការឲ្យអ្នកអានយល់ឲ្យបានច្បាស់ត្រង់ចំណុចថា ព្រះពុទ្ធសាសនាទទួលស្គាល់មនុស្សថាជាម្ចាស់ជីវិតខ្លួនដែលខុសពីទស្សនៈរបស់សាសនាប្រភេទទេវនិយម ដូចជា គ្រិស្តសាសនាជាដើម ។
ក្នុងឋានៈជាម្ចាស់ជីវិត យើងមានសិទ្ធិក្នុងជីវិតនោះ
តាមសម្មតិកម្មខាងដើម ការដែលពោលថា មនុស្សជាម្ចាស់ជីវិតខ្លួន យើងអាចសរុបសេចក្តីបានថា មនុស្សមានសិទ្ធិក្នុងជីវិតនោះ សិទ្ធិនេះអាចចែកជា ២ យ៉ាង គឺ សិទ្ធិរស់ និង សិទ្ធិស្លាប់ ។
ជាទូទៅ នៅពេលនិយាយដល់សិទ្ធិ មនុស្សច្រើនតែនឹកគិតដល់សិទ្ធិរស់មុនគេ ក្រៅពីសិទ្ធិរស់ នៅមានសិទ្ធិសំខាន់មួយទៀត គឺ សិទ្ធិស្លាប់ បានដល់ សិទ្ធិមិនត្រូវការរស់តទៅទៀត ពោលគឺ នៅពេលមនុស្សមានអារម្មណ៍ថា ការមានជីវិតរស់នៅមិនមែនជាអ្វីដែលគេស៊ូទ្រាំតទៅទៀតបានទេ ក្នុងសាសនាដែលគោរពព្រះអាទិទេព សិទ្ធិស្លាប់មិនមានចំពោះមនុស្សទេ ព្រោះថាមនុស្សមិនមែនជាម្ចាស់ជីវិតខ្លួន នៅពេលទទួលស្គាល់ថា ជីវិតនេះជាសម្បត្តិរបស់ព្រះអាទិទេព យើងគ្មានសិទ្ធិសម្លាប់ខ្លួនឯងឡើយ ព្រោះការសម្លាប់ខ្លួនឯងមានន័យស្មើនឹងការបំផ្លាញសម្បត្តិរបស់ព្រះអាទិទេព ។
ទោះបីព្រះពុទ្ធសាសនាមើលឃើញថា អត្តឃាតមិនមែនជាអំពើល្អនិងមិនមែនជាដំណោះស្រាយបញ្ហាជីវិតក៏ដោយ ប៉ុន្តែព្រះពុទ្ធសាសនាក៏មិនថ្កោលទោសមនុស្សដែលសម្លាប់ខ្លួនឯងនោះទេ ព្រោះព្រះពុទ្ធសាសនាជឿរឿងការស្លាប់និងការកើត ការសម្លាប់ខ្លួនមិនមែនជាការបញ្ចប់ដំណើរជីវិតទេ គ្រាន់តែជាការគេចចេញពីភាវៈមួយទៅកាន់ភាវៈមួយទៀត ហើយការគេចទៅក្នុងលក្ខណៈនេះចាត់ជាការគេចទៅដោយមោហៈ មិនមែនជាការគេចទៅដោយបញ្ញាទេ ក្នុងវិន័យរបស់បព្វជិត ទោះបីមានការកំណត់ទោសសម្រាប់បព្វជិតដែលសម្លាប់ខ្លួនក៏ដោយ ក៏ប៉ុន្តែទោសនោះត្រឹមតែជាអាបត្តិទុក្កដដែលចាត់ទុកថាជាអាបត្តិស្រាលបំផុត ទាំងការដែលទ្រង់កំណត់ទោសនោះមិនមែនព្រោះការព្យាយាមសម្លាប់ខ្លួននោះទេ ប៉ុន្តែព្រោះហេតុផលដទៃ គឺ ការសម្លាប់ខ្លួននោះអាចនាំឲ្យគ្រោះថ្នាក់ដល់អ្នកដទៃ ការសម្លាប់ខ្លួនមិនខុសសីលខបាណាតិបាតទេ ទាំងភិក្ខុដែលសម្លាប់ខ្លួនក៏មិនខុសសិក្ខាបទខទី ៣ គឺ បារាជិកសិក្ខាបទដែរ ក្នុងវណ្ណកម្មព្រះពុទ្ធសាសនា យើងប្រទះឃើញអត្តឃាតដោយច្រើន និងគួរឲ្យសង្កេតថា នៅពេលព្រះពុទ្ធជាម្ចាស់ទ្រង់ឃើញថា មានភិក្ខុសម្លាប់ខ្លួន ទ្រង់ក៏តិះដៀលទង្វើនោះថាមិនសមគួរដល់ភេទសមណៈ ។
ការដែលព្រះពុទ្ធសាសនាមានគោលជំហរមិនថ្កោលទោសមនុស្សដែលសម្លាប់ខ្លួន ប៉ុន្តែថ្កោលទោសយ៉ាងខ្លាំងចំពោះមនុស្សដែលសម្លាប់អ្នកដទៃ ក៏ព្រោះព្រះពុទ្ធសាសនាចាត់ទុកថា មនុស្សគ្រប់រូបជាម្ចាស់ជីវិតខ្លួន ក្នុងឋានៈជាម្ចាស់ជីវិត គេអាចធ្វើអ្វី ៗចំពោះជីវិតខ្លួនបានយ៉ាងសេរី ក្រោមលក្ខខណ្ឌថា ទង្វើនោះមិនត្រូវល្មើសសិទ្ធិរបស់អ្នកដទៃ ។
មនុស្សដែលសម្លាប់ខ្លួនឯង តាមទស្សនៈរបស់ព្រះពុទ្ធសាសនា គឺ មនុស្សបានទទួលសិទ្ធិម៉្យាងរបស់ខ្លួន គឺ សិទ្ធិស្លាប់ ប្រសិនបើការសម្លាប់ខ្លួននោះមិនបង្កទុក្ខក្តៅក្រហាយដល់អ្នកដទៃទេ ហេតុនោះ គ្មានហេតុផលអ្វីដែលព្រះពុទ្ធសាសនាត្រូវថ្កោលទោសការសម្លាប់ខ្លួននោះឡើយ ។
No comments:
Post a Comment