Sunday, July 19, 2015

ពាក្យថា ធម៌


ពាក្យថា ធម៌ មានអត្ថន័យច្រើនយ៉ាង តាមគម្ពីរអភិធានប្បទីបិកា ត្រង់គាថាទី ៧៨៤ មានអត្ថន័យ ១៤ យ៉ាង គឺ
ធម្មោ សភាវេ បរិយត្តិបញ្ញា-
ញាយេសុ សច្ចប្បកតីសុ បុញ្ញេ 
ញេយ្យេ គុណាចារសមាធីសូបិ
និស្សត្តតាបត្តិសុ ការណាទយោ.
សព្ទថា ធម៌ ប្រព្រឹត្តទៅក្នុងអត្ថ គឺ
១​ សភាវៈ​ សភាព ឬ សភាវធម៌
២ បរិយត្តិធម៌ ការសិក្សារៀនសូធ្យ
៣ បញ្ញា សេចក្តីយល់ដឹងច្បាស់
៤ ញាយធម៌ សេចក្តីសមគួរ
៥ សច្ចធម៌ សេចក្តីពិត
៦ បកតិធម៌ ភាពប្រក្រតី
៧ បុណ្យ
៨ ញេយ្យធម៌
៩ គុណធម៌
១០ អាចារៈ កិរិយាប្រព្រឹត្ត មារយាទ
១១ សមាធិ
១២ និស្សត្តតា សភាពមិនមែនសត្វ និស្សត្តនិជ្ជីវធម៌ សភាពមិនមែនសត្វមិនមែនជីវៈ
១៣ អាបត្តិ
១៤ ហេតុ
និងតាមគម្ពីរអដ្ឋកថាធម្មបទ មានអត្ថន័យបន្ថែម ៦ ​ទៀត គឺ
អយញ្ហិ ធម្មសទ្ទោ សភាវបរិយត្តិបញ្ញាញាយសច្ចបកតិបុញ្ញញេយ្យសមាធិគុណនិស្សត្តនិជ្ជីវតាបត្តិវិការបច្ចយបច្ចយុប្បន្នហេតុ-  វិសយបញ្ញត្តិនិព្វានាទិអនេកត្ថប្បភេទោ. ក៏សព្ទថា ធម៌ នេះ មានអត្ថន័យផ្សេង ៗច្រើនជាដើមថា
១ វិការធម៌
២ បច្ចយធម៌
៣ បច្ចយុប្បន្នធម៌
៤ វិសយធម៌
៥ បញ្ញត្តិធម៌
៦ និព្វានធម៌
ឃើញថា ពាក្យថា ធម៌ តាមគម្ពីរក្បួនខ្នាតព្រះពុទ្ធសាសនាមានអត្ថន័យច្រើនយ៉ាងប៉ុន្តែរួបរួមមកបាន ២០ យ៉ាងដូចដែល​បាន​រៀប​រាប់​មកនុះឯង ។

No comments:

Post a Comment